NEΑ

Παραδοσιακά το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος σημαίνει την έναρξη του καλοκαιριού. Όμως αυτό δεν φάνηκε να είναι η πραγματικότητα στα ψηλότερα τμήματα του Ολύμπου και των περισσότερων βουνών της Βόρειας Ελλάδας τουλάχιστον. Το Οροπέδιο των Μουσών εάν και έβαλε τα ανοιξιάτικα του από τα τέλη Μάη ως και την πρώτη εβδομάδα του Ιούνη με αποτέλεσμα τη γοργή τήξη του χιονιού, ξαναθυμήθηκε ότι ο χειμώνας φέτος είναι όψιμος και ιδιαίτερος με αποτέλεσμα να μας φιλοδωρήσει με μια ελαφριά χιονόπτωση το βραδάκι της 12ης Ιουνίου, ενώ αρκετά είναι τα βράδια που το τοπίο γίνεται ακόμα πιο απόκοσμο από το χορό των κεραυνών προερχόμενοι από την ακόμα ασταθή ατμόσφαιρα.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή μιας και φέτος στον Όλυμπο βιώσαμε έναν όντως ιδιαίτερο χειμώνα. Εάν και οι πρώτες σημαντικές χιονοπτώσεις έλαβαν χώρα στα τέλη του Οκτώβρη, με αποτέλεσμα η διαδρομή Comici - Escher να είναι σε καλές συνθήκες και να σκαρφαλωθεί στα μέσα Νοέμβρη, οι γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς βρήκαν το βουνό, φτωχό σε χιονοκάλυψη. Η μειωμένη σε σχέση με άλλες χρονιές χιονόπτωση είχε ως αποτέλεσμα το βουνό μέχρι και τα μέσα Φλεβάρη να έχει δεχτεί σχετικά λίγα mm κατακρημνισμάτων (χιόνι στα ψηλά και βροχή στα χαμηλά), αποτέλεσμα των εξασθενημένων Δ και ΝΔ βαρομετρικών χαμηλών που έφθαναν στην Ελλάδα από τη δυτική Μεσόγειο η οποία (και κυρίως η Ιβηρική χερσόνησος) την ίδια εποχή δεχόταν μεγάλες ποσότητες χιονιού και βροχής.

Μετά τα μέσα Φλεβάρη το σκηνικό άλλαξε ολοκληρωτικά. Τα χαμηλής έντασης ΝΔ συστήματα που έφταναν στην Ελλάδα από τη δυτική Μεσόγειο έδωσαν χώρα σε μια παρατεταμένη περίοδο 45 ημερών κατά την οποία το βουνό δεχόταν μεγάλες ποσότητες χιονιού απόρροια έλευσης διαδοχικών ΒΑ συστημάτων. Οι χιονοπτώσεις που επαναλαμβανόταν σχεδόν σε εβδομαδιαία βάση συνετέλεσαν στη μεγάλη συσσώρευση χιονιού στις βόρειες και ανατολικές πλαγιές του Ολύμπου, αφήνοντας τα δυτικότερα τμήματα (Άγιος Αντώνιος) με λιγότερο χιόνι. Απόρροια των ΒΑ συστημάτων ήταν οι χαμηλές θερμοκρασίες, γεγονός που δεν επέτρεπε τη αφύγρανση του χιονιού και την αύξηση της συνεκτικότητας του με τα υποκείμενα στρώματα. Αυτό είχε ως άμεση συνέπεια τη δημιουργία μεγάλων χιονοστιβάδων ιδιαίτερα στις ανατολικές πλαγιές του βουνού, κάθε φορά που η θερμοκρασία ανέβαινε σημαντικά.

Το θέμα χιονοστιβάδων στον Όλυμπο είναι σχετικά υποτιμημένο, αλλά θα πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη πριν από κάθε χειμερινή ανάβαση. Η διαδρομή Γκορτσιά - Οροπέδιο είναι γενικά ασφαλής όταν η ανάβαση πραγματοποιείται από την Κόψη της Πετρόστρουγκας, ενώ το Ανάθεμα είναι επιρρεπές σε χιονοστιβάδες τύπου wind slab ιδιαίτερα όταν Β, ΒΑ άνεμοι στοιβάζουν μεγάλες ποσότητες χιονιού στην έξοδο του Αναθέματος δημιουργώντας μεγάλες κορνίζες

Ο Λαιμός είναι ένα μέρος που πάντα απαιτεί μεγάλη προσοχή, όχι μόνο για την ασφαλή διέλευση του αλλά και για τις μεγάλες κορνίζες ακαθόριστης διεύθυνσης που σχηματίζονται τόσο από Ν - ΝΔ, όσο και από Β-ΒΑ ανέμους. Ο πιο καθοριστικός παράγοντας για τις χιονοστιβάδες στον Όλυμπο είναι η θερμοκρασία, μεγάλες μεταβολές της οποίας αποδεσμεύουν μεγάλες ποσότητες χιονιού από τις πλαγιές του βουνού και οι οποίες καταλήγουν στις μεγάλες ρεματιές, κάνοντας απαγορευτική τη διέλευση ορειβατών, από το Κοφτό, τα Ζωνάρια και τα Ζωνάρια του Στεφανιού.

Οι αλλεπάλληλες χιονοπτώσεις του χειμώνα συνέβαλαν στη περιορισμένη αναρριχητική δράση αλλά για άλλη μια χρονιά το σκι είχε την τιμητική του. Το τριήμερο της 25ης Μαρτίου και σε αναζήτηση καλών συνθηκών χιονιού και πάγου οι Σταμάτης Κωνσταντακόπουλος και Νίκος Λαζανάς έκαναν μια προσπάθεια για την πρώτη χειμερινή επανάληψη της διαδρομής Δώρο των Θεών (ED, VI+, 450m), αλλά βρήκαν το κατώτερο τμήμα της πιο αινιγματικό από ότι αρχικά φανταζόταν, ενώ στη συνέχεια έκαναν και μία ακόμα προσπάθεια να επαναλάβουν την Εκδημία (Μ4+, 250m) χωρίς πάλι θετικό αποτέλεσμα. Στην επιστροφή τους προς το Οροπέδιο των Μουσών από το δυτικό coloir της Στριβάδας, ο Σταμάτης έκανε τη πρώτη μοναχική αναρρίχηση της διαδρομής Avanzo - Moussafia - Trevisini (www.peftontas.blogspot.com, Απρίλης 2010) για να καταλήξει τελικά στο Μύτικα. Άλλες διαδρομές που σκαρφαλώθηκαν μέσα στο χειμώνα ήταν η Comici - Escher (M3, 220m) και το Πέρασμα του Νάτση (IV+, 150m).

Με το πέρας του τριημέρου της Καθαρής Δευτέρας (αρχές Μάρτη) οι συνθήκες χιονόπτωσης άρχισαν να βελτιώνονται, ενώ το βουνό συνέχιζε να δέχεται μικρότερης έντασης χιονοπτώσεις με αποτέλεσμα οι συνθήκες για ορειβατικό σκι να είναι πολύ καλές. Το αποκορύφωμα της διάθεσης των σκιέρ για όμορφες και απότομες καταβάσεις πραγματοποιήθηκε από τα μέσα Μάρτη μέχρι και τα μέσα Απρίλη με πολλαπλές καταβάσεις από τον Άγιο Αντώνιο, το Ξερολάκι, το Χότζα, και της Ανατολικής Στριβάδας, ενώ δεν ήταν λίγες και οι επαναλήψεις της διάσχισης ΚΕΟΑΧ - Καλόγερος.

Το πώς μπορεί να είναι ένα πολύ καλό τριήμερο στο Οροπέδιο των Μουσών απεικονίζεται χαρακτηριστικά από το φακό του Ηλία Λέφα σε ξεχωριστό φάκελο φωτογραφιών. Με το πέρας του Απρίλη και τον ερχομό του Μάη οι καιρικές συνθήκες στον Όλυμπο συνήθως εξομαλύνονται, αλλά φέτος ο καιρός δεν άλλαξε καθόλου από τη χειμερινή του διάθεση. Σημαντικές ανοιξιάτικες χιονοπτώσεις και χαμηλές για την εποχή θερμοκρασίες διατήρησαν πολύ καλά το υπάρχον χιόνι με αποτέλεσμα στα τέλη Μάη τα ψηλότερα (> 2300μ) τμήματα του βουνού να βρίσκονται στην ίδια κατάσταση που ήταν κατά τις αρχές του Απρίλη.

Παρόλα αυτά αναβάσεις τόσο προς το Μύτικα όσο και προς άλλες κορυφές συνέχισαν να λαμβάνουν χώρα μέχρι και τα τέλη Μάη, όπου και το λούκι του Μύτικα είχε ακόμα σκληρό πάγο, απόρροια των ιδιαίτερων κλιματικών συνθηκών κατά το Μάη. Η τελευταία εβδομάδα του Μάη χαρακτηρίστηκε από σχετικά μαλακό καιρό με μπόλικη ομίχλη και καθημερινές βροχοπτώσεις οι οποίες συντέλεσαν στη γρήγορη τήξη του χιονιού και την επερχόμενη ανάβαση των κριθαροκίνητων τετράποδων (μουλάρια) σημαίνοντας την έναρξη της καλοκαιρινής λειτουργίας του καταφυγίου.

Η γρήγορη τήξη του χιονιού συνέβαλε και στην πραγματοποίηση ενός πρωτόγνωρου γεγονότος για τον Όλυμπο, αυτό της διάσχισης σε χρόνο ρεκόρ του βουνού από τον κορυφαίο αθλητή του ορειβατικού σκι και ορεινού τρεξίματος Killian Jornet (Killian's Quest Mount Olympus) από την Καταλονία. Η διαδρομή που ακολούθησε ο μικρόσωμος αθλητής της Salomon (Δίον - Οροπέδιο - Μύτικας - Σκάλα - Πριόνια - Λιτόχωρο) πραγματοποιήθηκε σε 5 ώρες και 19 λεπτά θεσπίζοντας ένα νέο είδος αναμέτρησης του ανθρώπου με τον Όλυμπο (περισσότερα από την ιστοσελίδα της Salomon, ενώ τα video της προσπάθειας αναρτώνται στο You Tube). Μια αναμέτρηση την οποία μπορεί να πραγματοποιήσει ο καθένας μόνος του ανεξάρτητα από οργανωμένους αγώνες.

?Με τις τελευταίες ημέρες να μυρίζουν πλέον καλοκαίρι, τα διάφορα ενδημικά λουλουδάκια να αρχίζουν να ανθούν στο Οροπέδιο και τους αναρριχητές να πληθαίνουν στις ορθοπλαγιές του βουνού ενώ αυτό ετοιμάζεται να δεχτεί την πρώτη αθλητική διοργάνωση του φετινού καλοκαιριού τον 7ο Olympus Marathon σας εύχομαι ένα καλό καλοκαίρι.